Podsumowanie muzyczne 2012: soundtracki, które zmieniły muzykę z gier

Rok 2012 był dla muzyki z gier przełomowy. Po raz pierwszy ścieżka dźwiękowa z gry dostała nominację do nagrody Grammy w kategorii, w której dotąd konkurowały wyłącznie filmy i seriale. Niezależne studia pokazały, że dobrze dobrana elektronika potrafi zbudować grę równie mocno jak mechanika, a wielkie produkcje zaczęły zapraszać do współpracy zespoły i kompozytorów filmowych spoza branży. Wracamy do najważniejszych soundtracków tamtego roku i sprawdzamy, co z nich wyrosło do 2026 roku.

Journey: muzyka, która weszła na salony

Journey od thatgamecompany ukazało się w marcu 2012 roku na PlayStation 3 i stało się najszybciej sprzedającą się grą w historii PlayStation Store w Ameryce Północnej i w Europie. Krótka podróż przez pustynię w stronę góry nie miała ani jednego słowa dialogu, więc całą opowieść niosła muzyka Austina Wintory’ego. Główny motyw grała na wiolonczeli Tina Guo, a album zamykała piosenka I Was Born for This w wykonaniu Lisbeth Scott. Ścieżka zmieniała się dynamicznie razem z tym, co robił gracz, i właśnie to przekonało jurorów.

W grudniu 2012 roku soundtrack dostał nominację do Grammy w kategorii najlepszej ścieżki dźwiękowej do mediów wizualnych, jako pierwsza muzyka z gry w historii tej kategorii i jak się później okazało jedyna. Album doszedł do 116. miejsca na liście Billboard 200, a na gali BAFTA gra zdobyła pięć nagród, w tym za muzykę oryginalną. Wintory przerobił później grę na koncert Journey Live, w którym orkiestra gra na żywo w rytm rozgrywki prowadzonej na scenie.

Hotline Miami: synthwave zamiast orkiestry

Zupełnie inną drogą poszło Hotline Miami, wydane przez Devolver Digital 23 października 2012 roku. Dwóch Szwedów ze studia Dennaton, Jonatan Söderström i Dennis Wedin, nie zamawiało muzyki u kompozytora, tylko zebrało utwory niezależnych twórców elektroniki: M|O|O|N, Sun Araw, Jaspera Byrne’a, Scattle, El Huervo i Perturbatora. Pulsujące, brudne syntezatory idealnie pasowały do brutalnej rzezi oglądanej z góry i w dużej mierze to one zbudowały legendę gry.

Dla części artystów był to początek kariery. Francuz James Kent, znany jako Perturbator, wydał EP Sexualizer między innymi po to, żeby oficjalnie opublikować utwór Miami Disco z gry i podziękować twórcom. Popularność Hotline Miami wypchnęła go, a razem z nim cały nurt synthwave, poza niszę. Druga część ukazała się w marcu 2015 roku i znów oparła się na tej samej formule, a muzyka z obu gier doczekała się kolekcjonerskich wydań na winylach.

Fez: melancholijna elektronika Disasterpeace

Fez Phila Fisha to platformówka o obracaniu dwuwymiarowego świata w trzecim wymiarze, a jej ścieżkę napisał Richard Vreeland, czyli Disasterpeace. Pracował nad nią około czternastu miesięcy i świadomie odszedł od typowego chiptune’u na rzecz miękkich syntezatorowych plam i pogłosu, bliższych brzmieniu lat osiemdziesiątych. Efekt był na tyle charakterystyczny, że wpadł w ucho reżyserowi Davidowi Robertowi Mitchellowi. To właśnie jako fan muzyki z Fez zaprosił Vreelanda do filmu It Follows, a potem przyszły kolejne: Under the Silver Lake i Triple Frontier dla Netflixa. W grach Disasterpeace napisał jeszcze między innymi uznaną muzykę do Hyper Light Driftera z 2016 roku.

Max Payne 3: noise rock w São Paulo

Rockstar postawił w Max Payne 3 na zespół HEALTH z Los Angeles, grający głośny, zgrzytliwy noise rock. Dyrektor muzyczny Ivan Pavlovich tłumaczył, że Max potrzebował rozpoznawalnego brzmienia, a HEALTH ma bardzo wyraźną tożsamość. Album ukazał się cyfrowo 23 maja 2012 roku, a utwór Tears, grający w finałowym etapie, dostał nominację w kategorii najlepszej piosenki w grze na Spike Video Game Awards. Zespół przyznał po latach, że praca nad grą zmieniła kierunek jego kariery. W 2022 roku, na dziesięciolecie, soundtrack pierwszy raz wyszedł na winylu, uzupełniony o niepublikowany wcześniej materiał.

Mass Effect 3 i Dishonored: kompozytorzy z kina i telewizji

Ścieżkę do Mass Effect 3 przygotowało sześciu autorów, między innymi Sam Hulick, Christopher Lennertz i Cris Velasco, ale najbardziej zapamiętane utwory napisał Clint Mansell, znany z filmów Darrena Aronofsky’ego. Jego Leaving Earth otwiera grę ucieczką z płonącej Ziemi, a An End Once and For All, napisane razem z Hulickiem, stało się jednym z najczęściej odtwarzanych motywów w historii serii. Soundtrack ukazał się 24 kwietnia 2012 roku.

Dishonored od Arkane Studios zilustrował Daniel Licht, kompozytor muzyki do serialu Dexter. Piosenkę Honor for All z napisów końcowych stworzył razem ze swoim bratankiem Jonem Lichtem. W tym samym roku Licht przejął po Akirze Yamaoce rolę głównego kompozytora serii Silent Hill i pełnił ją do 2015 roku. Zmarł w sierpniu 2017 roku, a wydany kilka tygodni później Dishonored: Death of the Outsider został zadedykowany jego pamięci.

Co zostało po tamtym roku

Najtrwalszym skutkiem 2012 roku okazała się zmiana podejścia do muzyki z gier w świecie nagród. Nominacja dla Journey długo pozostawała wyjątkiem, aż w czerwcu 2022 roku Akademia Nagraniowa ogłosiła osobną kategorię dla ścieżek do gier i mediów interaktywnych. Pierwszą statuetkę w lutym 2023 roku dostała Stephanie Economou za Assassin’s Creed Valhalla: Dawn of Ragnarök, w 2024 roku Stephen Barton i Gordy Haab za Star Wars Jedi: Survivor, a w 2025 roku Winifred Phillips za Wizardry: Proving Grounds of the Mad Overlord.

W 2026 roku koło się zamknęło. Grammy za najlepszą muzykę do gry zdobył Austin Wintory, autor ścieżki z Journey, tym razem za Sword of the Sea studia Giant Squid. Był to jego pierwszy wygrany Grammy po kilku nominacjach, z których pierwsza przyszła właśnie za Journey. Muzyka z gier wypełnia dziś zresztą sale koncertowe także w Polsce, o czym świadczy choćby trasa Wiedźmin: Muzyka Kontynentu, a gatunkowe eksperymenty w rodzaju jazzowej oprawy Contrastu z 2013 roku nikogo już nie dziwią.

Rok 2012 był też rokiem wielkich porażek, jak rozczarowujące wyniki Resident Evil 6 i lawina ocen graczy na Metacriticu. W muzyce był za to rokiem, od którego warto zacząć każdą playlistę z gier.

Oś czasu: od 2012 do 2026

• Marzec 2012Premiera Journey na PlayStation 3.
• 24 kwietnia 2012Soundtrack Mass Effect 3 z utworami Clinta Mansella.
• 23 maja 2012Album HEALTH do Max Payne 3.
• 23 października 2012Hotline Miami trafia na PC.
• Grudzień 2012Nominacja do Grammy dla muzyki z Journey, pierwsza dla gry w tej kategorii.
• 2014It Follows z muzyką Disasterpeace.
• Marzec 2015Hotline Miami 2: Wrong Number.
• Sierpień 2017Umiera Daniel Licht, kompozytor Dishonored.
• 2022Jubileuszowy winyl z muzyką do Max Payne 3.
• Luty 2023Pierwsza nagroda Grammy w kategorii muzyki do gier.
• Luty 2026Austin Wintory zdobywa Grammy za Sword of the Sea.